නර්තන ගිනිසිළුව වූ වෛජයන්තිමාලා
ඉන්දියානු සිනමාවේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන චරිතයක් වන “වෛජයන්ති මාලා බාලි” නිළියක, නර්තන ශිල්පිනියක සහ දේශපාලනඥවරියක් ලෙස ප්රසිද්ධය. ඇයගේ වෘත්තීය ජීවිතය දශක ගණනාවක් පුරා දිවයන අතර ඉන්දියානු චිත්රපට කර්මාන්තයේ දැවැන්ත චරිතයක් වේ. වෛජයන්තිමාලා යන නමෙහි තේරුම කරුණාව, අලංකාරය වේ.එම නාමය 1950 සහ 1960 ගණන්වල ගෘහ නාමයක් බවට ද පත්විය. ඇය සිය රංගනයෙන් මිලියන ගණනක් විනෝදයට පත් කළා පමණක් නොව ඉන්දියානු සිනමාවේ කාන්තාවන්ගේ නිරූපණය නැවත අර්ථ දැක්වීමට ද දායක වූවාය. ඇය සිනමා ජයග්රහණවලට අමතරව, සාර්ථක ජීවිතයක් ගත කළ අතර දේශපාලන ව්යාපාර සහ සම්භාව්ය නර්තනය කෙරෙහි ගැඹුරු ආශාවක් තිබී ඇත.
වෛජයන්තිමාලා 1936 අගෝස්තු 13 වන දින තමිල්නාඩුවේ චෙන්නායි හි උපත ලැබුවේ සම්භාව්ය කලාවන්හි ගැඹුරින් මුල් බැසගත් පවුලක ය. ඇයගේ පියා එම්. ඩී. රාමනාදන් ප්රසිද්ධ වයලීන් වාදකයෙකු වූ අතර ඇගේ මව වසුන්දරා දේවි නර්තන ශිල්පිනියකි. ඇය සංගීතය හා නර්තනයට මුල් කාලීනව නිරාවරණය වීම නිසා ඇයගේ අනාගතය හැඩගැස්වීමේදී එය තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. සම්භාව්ය ඉන්දියානු නර්තන ක්රමයක් වන භරත නාට්යම් පුහුණුව ලබා ඇති ඇය, ඉන්දියාවේ මෙම කලාවේ ප්රමුඛතම යෝජිකාවක් බවට පත්විය.සංස්කෘතික වශයෙන් පොහොසත් පරිසරයක හැදී වැඩුණු වෛජයන්තිමාලා සංගීතය හා නර්තනය යන දෙකෙහිම මුල් කාලීනවම සිය හැකියාවන් පෙන්නුම් කළාය. ඇයගේ අධ්යයන කටයුතු දැඩි නර්තන පුහුණුවකින් අනුපූරක විය. ඇය චෙන්නායි හි පාසල් අධ්යාපනයේ දී විශිෂ්ටත්වය පෙන්වූ දක්ෂ ශිෂ්යාවක් ද වූවාය. ඇයගේ පවුලේ සහයෝගය ඇතිව සිය සහජ කුසලතාව නිසා ඇය සිනමා ලෝකය ගවේෂණය කිරීමට පෙලඹුණු අතර, එය දෙමළ සහ හින්දි චිත්රපට දෙකෙහිම පුරාවෘත්තීය ගමනක ආරම්භය සනිටුහන් කළාය.
වෛජයන්තිමාලා රඟපෑ පළමු චිත්රපටය වන වාෂ්කායි (1949) දෙමළ චිත්රපටයේ පෙනී සිටින විට ඇයගේ වයස අවුරුදු 16 ක් වූ නමුත්, ඇය තරුවක් බවට පත්වීමේ ආරම්භය සැබවින්ම සනිටුහන් කළේ බොලිවුඩයට පිවිසීමෙනි.ඉන් පසුව තෙළිඟු චිත්රපටයක් වන ජීවිතම් (1950) හි චරිතයක් රඟපෑවාය.
හින්දි සිනමාවේ ඇගේ පළමු රංගනය වූ සමාජ මාර්ගෝපදේශක චිත්රපටයක් වන බහාර් (1951) හි ප්රධාන චරිතයක් රඟපෑවේය.ඉන්පසුව නාගින් (1954) නම් ආදර කතාව සමඟ ඇයගේ ඉදිරි ගමන සනිටුහන් කර ගත්තාය. දේව්දාස් (1955) හි ඇයගේ චරිතය සඳහා පුළුල් විචාරක පැසසුමට ලක් වූ අතර එහිදී ඇය රත්තරන් හදවතක් ඇති චන්ද්රමුඛි නම් තවායිෆ් චරිතය රඟපෑවාය.ඇය ඉන්දියානු සිනමාවට කළ දායකත්වය වෙනුවෙන් බොහෝ ඇගයීම් සමඟින් පිළිගැනීමට ලක් විය.දෙව්දාස් සිනමාපටය වෙනුවෙන් ඇය හොඳම සහය නිළියට හිමි ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය දිනා ගත් අතර, එහි අනෙක් සහය නිළිය වන සුචිත්රා සෙන් හා සමාන ප්රධාන චරිතයක් රඟපෑ නිසා සහාය චරිතය වෙනුවෙන් සම්මානය ලබාගැනීමට නොහැකි විය.දෙව්දාස් සිනමාපටය සහ එහි ඇයගේ රංගනය බෙහෙවින් ප්රශංසාවට ලක් වූ අතර පසුව එය ඇයගේ විශිෂ්ට සිනමාපටය ලෙස සැලකේ.ඇය වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක චිත්රපට මාලාවක රඟපෑ අතර, ඒවාට නව දිල්ලි (1956), නයා දොර් (1957) සහ හාස්යජනක ආශා (1957) ඇතුළත් වේ. සමාජ නාට්යයක් වන සාදනා (1958) සහ අද්භූත ආදර කතාවක් රැගත් මධුමතී (1958) හි ඇයගේ චරිත නිරූපණයන් ඇයට හොඳම නිළියට හිමි ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය සඳහා නාමයෝජනා ලබා දුන් අතර, එම වසරේම රංගන කාණ්ඩයක ද්විත්ව නාමයෝජනා ලැබූ පළමු නිළිය බවට පත්විය. මෙම ජයග්රහණය ඇය ෆිල්ම් ෆෙයාර් ඉතිහාසයේ ප්රධාන සහ සහාය කාණ්ඩ දෙකෙහිම ජයග්රහණය කළ පළමු රංගන ශිල්පිනිය බවට පත් කළාය.මධුමතී (1958) සහ නයා දොර් (1957) වැනි චිත්රපට තුළින් ඇයගේ නර්තනය ප්රදර්ශනය කළ අතර කර්මාන්තයේ අද්විතීය ස්ථානයක් ලබා ගැනීමට ඇයට හැකි විය.
1960 දශකයේ දී, ත්රාසජනක චිත්රපටයක් වන ගංගා ජමුනා (1961) හි වෛජයන්තිමාලා ගැමි රූමත් කාන්තාවක් ලෙස රඟපෑ අතර, එම චරිතය හරහා හොඳම නිළියට හිමි ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මානය දිනා ගත්තාය. ඇය නැවතත් සංගම් (1964) සිනමාපටය වෙනුවෙන් සම්මානයක් දිනා ගත්තාය. පසුව ඇය, වෛශාලිගේ රාජකීය ආචාරිකාවක් වූ නගර්වඩුගේ ජීවිතය පාදක කරගත් ඓතිහාසික චිත්රපටයක් වන අම්රපාලි (1966) හි රංගනය වෙනුවෙන් ප්රශංසා ලැබුණි. ඉන් පසු ඇයගේ කැපී පෙනෙන සාර්ථකත්වයන් වූයේ ස්වෂ්බක්ලර් චිත්රපටය වන සුරාජ් (1966), මංකොල්ලකෑම් පිළිබඳ චිත්රපටය වන ජුවල් තීෆ් (1967), බෙංගාලි කලා චිත්රපටය වන හේයි බසාරේ (1967), ක්රියාදාම චිත්රපටය වන සුංගර්ෂ් (1968) සහ වීර කාව්ය චිත්රපටය වන ප්රින්ස් (1969) ය.
1968 දී, ඇයට ඉන්දීය රජය විසින් සිව්වන ඉහළම සිවිල් ගෞරව සම්මානය වන පද්ම ශශ්රී සම්මානය පිරිනමන ලදී. ගන්වාර් (1970) චිත්රපටයේ ප්රධාන චරිතයක් රඟපෑමෙන් පසු, වෛජයන්තිමාලා රංගන ජීවිතයෙන් විශ්රාම ගත්තාය. එතැන් සිට ඇය නර්තනය සඳහා ජනප්රියත්වය ලබා ගෙන ඇති අතර, විශේෂයෙන් ඉන්දියානු සම්භාව්ය නර්තන ආකාරයක් වන භරත නාට්යම් පුහුණුවීම් කරන කලාකරුවකු ලෙස ලබා දෙන ඉහළම ඉන්දියානු පිළිගැනීම වන සංගීත් නාට්ක් ඇකඩමි සම්මානය ඇයට පිරිනමන ලදී. 2024 දී, ඇයට ඉන්දීය රජය විසින් ප්රදානය කරන ලද දෙවන ඉහළම සිවිල් ගෞරවය වන පද්ම විභූෂණ සම්මානය හිමි විය.
ඇයගේ රංගනයෙහි සමබරතාවය, ගැඹුර සහ අසමසම නර්තන අලංකාරය මගින් සංලක්ෂිත වූ අතර, එය ඇයගේ සමකාලීනයන් හා සසඳා බලන විට සුවිශේෂ වූවාය. ඇය පෙනීසිටි චිත්රපට බොහොමයක් දෘශ්යමය වශයෙන් විශ්මය ජනක වූ සම්භාව්ය නර්තන රංගනයන් ඇතුළත් විය. වෛජයන්තිමාලා ආදර නාට්යවල සිට සමාජීය ගැටලු සහ ක්රියාදාමයෙන් පිරුණු චිත්රපට දක්වා විවිධ ප්රභේදවල දක්ෂතා දැක්වූවාය. රාජ් කපූර්, දිලිප් කුමාර්,රාජේන්ද්ර කුමාර් සහ දේව් ආනන්ද් ඇතුළු එකල විශාලතම තරු කිහිපයක් සමඟ ඇයගේ රංගනයන් තුළින් ඇගේ බහුකාර්යතාව පෙන්නුම් කෙරිණි.ඇය බිමල් රෝයි, රාජ් කොස්ලා සහ විජේ ආනන්ද් වැනි කීර්තිමත් චිත්රපට නිෂ්පාදකයින් සමඟ වැඩ කළ අතර හින්දි සිනමාවේ ස්වර්ණමය යුගය හැඩගැස්වීමට දායකත්වය දැක්වීය.1999 සිට 2004 දක්වා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරියක් ලෙස සේවය කළ ඇය දේශපාලනයට පිවිසි පළමු නිළියන්ගෙන් කෙනෙකි.
වෛජයන්තිමාලා කලා ක්ෂේත්රයේ, විශේෂයෙන් සම්භාව්ය නර්තන ක්ෂේත්රයේ ක්රියාකාරීව සිටී. ඇය රංගනයෙන් විශ්රාම ගොස් ඇතත්, නර්තන ප්රසංගවල ඇයගේ රංගනයන් සහ සම්භාව්ය කලා ආකෘතීන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඇයගේ දායකත්වය සමඟ ඇය විනෝදාස්වාද කර්මාන්තයට බලපෑම් කිරීම දිගටම කරගෙන යයි. වෛජයන්තිමාලාගේ පැමිණීම බොහෝ විට සංස්කෘතික කවයන් තුළ දැනෙන අතර, ඇයගේ මතය චිත්රපට කර්මාන්තය තුළ බෙහෙවින් ගෞරවයට පාත්ර වේ. මෑත වසරවලදී, ඇය ඉඳහිට සම්මුඛ සාකච්ඡා සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන්වල පෙනී සිටි විට, එහිදී ඇය ඇයගේ කීර්තිමත් වෘත්තීය ජීවිතය සහ ඉන්දියානු සිනමාවේ පරිණාමය සිහිපත් කළාය. ඇයගේ උරුමය ඇයගේ අනුගාමිකයින් සහ ඊළඟ පරම්පරාවේ නර්තන ශිල්පීන් විසින් ද තහවුරු කරනු ලබන අතර, ඔවුන් ඇයව උපදේශකයෙකු සහ නිරූපිකාවක් ලෙස සලකයි.
මෑතක සිදු කළ මාධ්ය හමුවකදී ඇය මෙසේ පැවසීය..
“දෙවියන් වහන්සේ කරුණාවන්තයි. මම තවමත් හොඳ සෞඛ්ය තත්වයකින් ඉන්නවා. මගේ ජීවිතය සහ වෘත්තීය ජීවිතය දෙස ආපසු හැරී බලන විට, මට කිසිදු පසුතැවිල්ලක් දැනෙන්නේ නැහැ, මම කළ දේ ගැන ගැඹුරු තෘප්තියක් තියෙනවා .”
ජීවන් කොෂ් නම් යූ ටියුබ් නාලිකාව විසින් බෙදා ගන්නා ලද අන්තර්ගතයන් හරහා ඇයගේ දෛනික චර්යාව පිළිබඳ වැඩිදුර අවබෝධයක් ලබා ගත හැක.එම නාලිකාවට අනුව, වෛජයන්තිමාලා ඇයගේ උදෑසන ආරම්භ කරන්නේ නිතිපතා ඇවිදීමෙනි. එයින් ශරීරය අවධියෙන් හා ජවසම්පන්නව තබා ගන්නා බව ඇය විශ්වාස කරන පුරුද්දකි. ඇයගේ දවසේ යෝග අභ්යාස සහ භාවනාව ද එහි ඇතුළත් වේ.ඇය සාම්ප්රදායික නිර්මාංශ දකුණු ඉන්දියානු ආහාර සැලැස්මකට අනුගත වී ඇත.
ඇයගේ ජීවන රටාව ඇයගේ සංකීර්ණ හා සංස්කෘතික පෞරුෂයේ පිළිබිඹුවකි. පසුගිය වසරවලදී වෛජයන්ති සුවපහසු සහ තෘප්තිමත් ජීවිතයක් ගත කළාය. ඇය සම්භාව්ය නර්තන ආකාර ප්රවර්ධනය කිරීමට සහ ඇයගේ දැනුම ඊළඟ පරම්පරාවට ලබා දීමට ද ක්රියාකාරීව සම්බන්ධ වේ.
ඇයගේ ආදර සබඳතා සැමවිටම මහජන කුතුහලයට හේතු වන මාතෘකාවක් වුවද, ඇය බොහෝ දුරට සිය පෞද්ගලික ජීවිතය පෞද්ගලිකව තබාගෙන තම වෘත්තීය කටයුතු කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත.විශේෂයෙන් ඇයගේ සම-නළුවන් සමඟ පැවති සබඳතා නිසා බොහෝ මතභේදයන්ට ලක් වූවාය.1950 සහ 60 දශකවල සිනමාවේ ජනප්රිය තරු යුගලයක් වූ දිලිප් කුමාර් සහ වෛජයන්තිමාලා අතර තිරයෙන් පිටත ප්රේම සම්බන්ධයක් තිබූ බවට එකල මාධ්යයන්හි පවා කටකතා පළ විණි.නමුත් ඔවුන් නිරන්තරයෙන් මෙම සම්බන්ධය පිළිබඳ ගෙතුණු කටකතා ප්රතික්ෂේප කළහ.
1960 දශකයේ මුල් භාගයේදී, නළු රාජ් කපූර් සංගම් චිත්රපටයේ රූගත කිරීම් ආරම්භ කළ අතර, වෛජයන්තිමාලා ප්රධාන නිළියගේ චරිතය රඟපෑ අතර රාජේන්ද්ර කුමාර් සහ රාජ් කපූර් ප්රධාන චරිත රඟපෑහ. රූගත කිරීම් අවසන් වීමට වසර හතරක් ගත විය. මේ කාලය තුළ ඇය කපූර් සමඟ ප්රේම සම්බන්ධයක් පවත්වා ඔහු සමඟ විවාහ වීමට ආසන්නව සිටි බව කියනු ලැබේ. මුලදී, ඇය ඔහු සමඟ අමනාප වී ඔහුව දුරින් තබා ගත්තාය.
රාජ් කපූර්ගේ බිරිඳ ක්රිෂ්ණා කපූර්, තම දරුවන් සමඟ නිවසින් පිටව ගොස් ආදරයට තිත තැබීම සඳහා හෝටලයක නැවතී සිටියාය. අවසානයේදී, රාජ් කපූර් තම පවුල සමඟ සමාදාන වීමට තෝරා ගත් අතර, එම ප්රේම සම්බන්ධය අවසන් කළේය.කෙසේ වෙතත්, වෛජයන්තිමාලා ඇයගේ ස්වයං චරිතාපදානයේ සඳහන් කළේ ඇය රාජ් කපූර් සමඟ සම්බන්ධ කිරීම උතුරු ඉන්දියාවේ පුවත්පත් විසින් කරන ලද ප්රචාරක උපක්රමයක් බවත් ඇය කිසි විටෙකත් ඔහු සමඟ කිසිදු සම්බන්ධතාවයක නොපැවැත්වූ බවයි.
වෛජයන්ති මාලා සිය වෘත්තීය ජීවිතයේ උච්චතම අවස්ථාවේදී, නළු රාජ් කපූර්ගේ පවුලේ වෛද්යවරයා වූ දිල්ලියේ පන්ජාබි හින්දු ආර්ය සමාජියෙකු වන ප්රසිද්ධ හෘද රෝග විශේෂඥ වෛද්ය චමන්ලාල් බාලි සමඟ 1968 දී විවාහ වීමෙන් පසු රංගනයෙන් විශ්රාම ගත්තාය.ඔහු කලින් විවාහ වී දරුවන් තිදෙනෙකු සිටියේය. වාර්තාවලට අනුව වෛද්ය බාලි තම පළමු බිරිඳ දික්කසාද කළේ වෛජයන්ති සමඟ විවාහ වීමටයි.
විවාහයෙන් පසු ඇය සිය රංගන ජීවිතය අතහැර චෙන්නායිවල ඇනා සලායි හි පදිංචි විය.ඔවුන්ට සුචින්ද්ර බාලි නමින් පුතෙකු සිටී.ඔහු 1976 වසරවලදී ඉන්දියාවේ මුම්බායි නුවර දී උපත ලැබීය.සුචින්ද්ර,දෙමළ සිනමාවට සහ බොලිවුඩ් සිනමාවට දායක වූ ඉන්දියානු නළුවෙකු මෙන්ම නිරූපණ ශිල්පියෙකි. 2009 අගෝස්තු 28 වන දින ඔහු නන්දිනි සමඟ විවාහ වූ අතර ඔවුන්ට දියණියක් සිටී.
කෙසේ වෙතත්, 1968 සහ 1970 අතර කාලයේ දී ඇය විවාහයට පෙර අත්සන් කළ චිත්රපට වන ප්යාර් හී ප්යාර්, ප්රින්ස් සහ ගන්වාර් සඳහා රූගත කළාය. 2007 දී, ඇය ඉන්දියාවේ ප්රසිද්ධ ප්රකාශකවරියක, කතුවරියක සහ මාධ්යවේදිනියක වන “ජෝති සබර්වාල්” සමඟ එක්ව නමින් ඇයගේ ස්වයං අපදානය ප්රකාශයට පත් කළාය.
ඇයගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ උච්චතම අවස්ථාවේදී චිත්රපටවලින් ඉවත් වීමට ගත් තීරණය පිළිබඳ මෑතකදී පැවැති මාධ්ය සාකච්ඡාවකදී මෙසේ පැවසීය.
“මගේ අවසාන චිත්රපටය රාජේන්ද්ර කුමාර් සමඟ රඟපෑ ගන්වාර් ය. නමුත් මගේ රසිකයන් සහ නිෂ්පාදකයින් මගේ තීරණය පිළිගැනීමට කැමති වූයේ නැත. ආරාධනා දිගටම ආවා,” ඇය එසේ සිහිපත් කළාය. “නමුත් මම චමන්ලාල් බාලි සමඟ විවාහ වීමට මගේ මනස සකස් කරගෙන සිටියා. ගොල්ෆ් ක්රීඩාව කෙරෙහි අපගේ අන්යෝන්ය උනන්දුව හරහා අපි එකිනෙකා ට සමීප වුණා.” යැයි පැවසීය.
දෙමළ සහ හින්දි චිත්රපට දෙකෙහිම රඟපෑ පළමු නිළිය වෛජයන්තිමාලා වූ අතර, එය කලාපීය සිනමාව සහ පුළුල් චිත්රපට කර්මාන්තය අතර පරතරය පියවීමට ඇයට උපකාරී වූ සන්ධිස්ථානයකි.මධුමතී සහ නයා දෞර් හි ඇයගේ ප්රසිද්ධ නර්තන රංගනයන් ඉන්දියානු සිනමාවේ සංකේතයක් බවට පත් වූ අතර, බොලිවුඩ් චිත්රපටවල නර්තනය සඳහා නව ප්රමිතීන් සකස් කළාය.
රංගන දිවියේ අමතක නොවන ප්රියතම චිත්රපට ගැන මාධ්ය මඟින් විමසූ විට ඇය මෙසේ පැවසුවාය.
“අනේ, ඒවා ගොඩක් තියෙනවා. මම බී. ආර්. චොප්රා මහතාගේ සාධනා, රාජ් කපූර් මහතාගේ ‘සංගම්’, බිමල් රෝයි මහතාගේ ‘මධුමතී’, ලේක් ටැන්ඩන් ගේ ‘අම්රපාලි’, විජේ ආනන්ද් ගේ ‘ජුවල් තීෆ්’ සහ සෑම කෙනෙකුගේම ප්රියතම චිත්රපටය වූ ‘ගංගා ජමුනා’ සිනමාපටයට ද ආදරෙයි.මගේ වෘත්තීය ජීවිතය පැවති කාලයේ මම සෑම මොහොතකටම ආදරය කළා.
වෛජයන්ති මාලාගේ පරිත්යාගශීලී ගුණය ඇයගේ වෘත්තීය ජීවිතය තරම්ම කැපී පෙනේ. ඇය විවිධ හේතුන් සඳහා, විශේෂයෙන් කලා හා සංස්කෘතියට අදාළ හේතුන් සඳහා සහය දක්වන්නියකි. සම්භාව්ය නර්තනය සංරක්ෂණය හා ඉගැන්වීම සඳහා කැප වූ පාසල් පිහිටුවීමට ද ඇය උදව් කර ඇත. කලාවට කරන දායකත්වය වෙනුවෙන් ඇයට ඉන්දියානු සංස්කෘතික ඉතිහාසයේ ගෞරවනීය ස්ථානයක් ලබා දී ඇත. ඇය තරමක් හුදකලාව සිටියද, වෛජයන්තිමාලාගේ උරුමය ඇයගේ කෘති සහ ඉන්දියානු සිනමාවේ ඇයගේ බොහෝ කීර්තිමත් චරිත පිළිබඳ මතකයන් හරහා දිගටම සමෘද්ධිමත් වේ.
රංගනයෙන් විශ්රාම ගියද, වෛජයන්තිමාලා වෙනත් ආකාරවලින් ඉන්දියානු සිනමාවට සහ සංස්කෘතියට දායක වීමට ඇයගේ කැමැත්ත ප්රකාශ කර ඇත. ඇයගේ රංගනය සහ නර්තනය සඳහා පමණක් නොව, සාම්ප්රදායික කලාවන් ආරක්ෂා කිරීමට සහ ප්රවර්ධනය කිරීමට ඇය දැරූ උත්සාහයන් පිළිබදව ඇයව සිහිපත් කරනු ඇතැයි ඇය බලාපොරොත්තු වේ. විනෝදාස්වාද කර්මාන්තය සහ සංස්කෘතිය යන දෙකටම වෛජයන්තිමාලාගේ බලපෑම ඉදිරි පරම්පරාවන්ට දැනෙනු ඇත.
පිටපත : වසුන්දරා කුමාරී ධර්මරත්න
